rozmiar czcionkiA A

ŁAGODZENIE SKUTKÓW KRYZYSU EKONOMICZNEGO

Od 22 sierpnia 2009 r. obowiązuje ustawa z dnia 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców (Dz. U. z dnia 7 sierpnia 2009 r.), która wprowadza szereg rozwiązań mających na celu utrzymanie miejsc pracy w przedsiębiorstwach, które z powodu kryzysu znalazły się przejściowych trudnościach finansowych.

Ustawa przewiduje uzyskanie wsparcia finansowego ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz ze środków Funduszu Pracy.

ADRESACI WSPARCIA

Pomoc adresowana jest do dwóch grup przedsiębiorców:

- do pierwszej grupy należą wszyscy przedsiębiorcy bez względu na wielkość firmy, status prawny czy kondycję finansową , którym przysługiwać będą m. in. z dłuższe okresy rozliczeniowe, elastyczny czasu pracy i ograniczenia w stosowaniu umów na czas określony;

- do drugiej grupy zaliczają się wyłącznie przedsiębiorcy mający przejściowe trudności finansowe, którzy otrzymają wsparcie z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub ze środków Funduszu Pracy na utrzymanie miejsc pracy.

Pomoc państwa przysługuje przedsiębiorcom:

1. których obroty spadły o co najmniej 25 % w ciągu kolejnych miesięcy po dniu 1 lipca 2008 r. w porównaniu z obrotami osiąganymi w ciągu 3 miesięcy w okresie od 1 lipca 2007 r. do 30 czerwca 2008 r.;

2. którzy nie zalegają z płatnościami publicznoprawnymi i składkami na FP i FGŚP. Wyjątek stanowią przedsiębiorcy, którzy zawarli porozumienia w sprawie spłaty zadłużenia, terminowo opłacają raty, korzystają z odroczonego terminu płatności lub też zaleganie w regulowaniu składek powstało za okres rozliczeniowy po dniu 1 lipca 2008 r. i opracowany program naprawczy przewiduje spłatę tych zobowiązań;

3. wobec których nie zachodzą przesłanki do ogłoszenia upadłości, o których mowa w art. 11-13 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze;

4. którzy w dniu 1 lipca 2008 r. nie znajdowali się w trudnej sytuacji ekonomicznej;

5. którzy opracowali program naprawczy uprawdopodobniający poprawę kondycji finansowej przedsiębiorcy, sporządzony na rok liczony od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku o przyznanie, wypłatę zwrot świadczeń finansowanych z FP lub FGŚP;

Pomoc nie przysługuje firmom, które po dniu 1 lutego 2009 otrzymały pomoc publiczną ze środków Funduszu Pracy na tworzenie miejsc pracy dla bezrobotnych, chyba że od dnia wydania decyzji o otrzymaniu tej pomocy upłynęło co najmniej 12 miesięcy.

Przedsiębiorcy w celu otrzymania pomocy z FGŚP i FP muszą uzyskać zaświadczenie potwierdzające spełnianie powyższych warunków.

RODZAJE WSPARCIA:

Środki Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych:

dopłata do wynagrodzeń pracowników podczas przestoju ekonomicznego do wysokości 100 proc. zasiłku dla bezrobotnych (575 zł);
dopłata do wynagrodzeń pracowników podczas obniżenia wymiaru czasu pracy do wysokości 70 proc. zasiłku dla bezrobotnych (402,50 zł);
dofinansowanie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy.

Środki Funduszu Pracy (dla przedsiębiorców, którzy utworzą fundusz szkoleniowy):

dofinansowanie kosztów szkolenia lub studiów podyplomowych pracowników (do 80 proc. kosztów) ze środków Funduszu Pracy.
w okresie szkolenia lub studiów podyplomowych uprawnionym pracownikom przysługuje stypendium, finansowane ze środków Funduszu Pracy, do wysokości 100% zasiłku dla bezrobotnych (575 zł).

Jeżeli przedsiębiorca korzysta z pomocy finansowej ze środków Funduszu Pracy lub Funduszu Gwarantowanych Środków Pracowniczych to nie może wypowiedzieć umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika. Dotyczy to zarówno okresu pobierania przez niego świadczeń finansowych z tych Funduszy, jak też i okresu przypadającego bezpośrednio po okresie pobierania świadczeń, nie dłużej niż 6 miesięcy.

OGRANICZENIA W STOSOWANIU UMÓW NA CZAS OKREŚLONY

W okresie od dnia wejścia ustawy w życie do dnia 31 grudnia 2011 r., u przedsiębiorców w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, będzie obowiązywać zasada, zgodnie z którą okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony, a także łączny okres zatrudnienia na podstawie kolejnych umów o pracę na czas określony między tymi samymi stronami stosunku pracy – nie będzie mógł przekroczyć 24 miesięcy. Za kolejną umowę uważać się będzie umowę zawartą przed upływem 3 miesięcy od rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniej umowy zawartej na czas określony.

Do umowy o pracę na czas określony, trwającej w dniu wejścia w życie ustawy, będzie się stosować przepisy ustawy, nie zaś art. 251 Kodeksu pracy. Natomiast do umowy o pracę na czas określony, trwającej w dniu 1 stycznia 2012 r., będzie się stosować art. 251 Kodeksu pracy.

Ustawa nie dotyczy natomiast umów o pracę zawartych na czas określony przed dniem jej wejścia w życie, jeżeli termin rozwiązania umowy przypadnie po dniu 31 grudnia 2011 r. Takie umowy rozwiążą się z upływem czasu, na który zostały zawarte.

WYDŁUŻENIE OKRESU ROZLICZENIOWEGO

Ustawa wprowadziła możliwość wydłużenia okresu rozliczeniowego czasu pracy maksymalnie do 12 miesięcy (wcześniej – maksymalnie 4 miesiące), co pozwala na bardziej elastyczne gospodarowanie czasem pracy pracowników. Okresy dłuższej pracy mają być równoważone okresami pracy krótszej lub dniami wolnymi od pracy – jednak w ramach wymiaru czasu pracy, który obowiązuje danego pracownika, zgodnie z przepisami kodeku pracy. Podczas stosowania wydłużonego okresu rozliczeniowego czasu pracy, miesięczne wynagrodzenie pracownika nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Rozwiązania te muszą być uzgodnione w układzie zbiorowym lub w porozumieniu.

ELASTYCZNY CZAS PRACY

Ustawa o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców daje tym drugim możliwość stosowania różnych godzin rozpoczynania i kończenia pracy przez pracowników, co pozwala dostosować czas pracy pracowników do aktualnych potrzeb przedsiębiorstwa. Pracodawca może wyznaczyć okres w którym pracownik powinien rozpocząć i zakończyć pracę, a nie konkretne godziny początku i końca pracy podwładnego – odbywa się to przy założeniu, że ponowna praca w tej samej dobie nie jest traktowana jak praca w godzinach nadliczbowych. Ważne jest, by wykonywanie pracy w tym rozkładzie nie naruszało praw pracownika do dobowego (11 – godzinnego) i tygodniowego (35 – godzinnego) odpoczynku.

Indywidualny czas pracy może być także stosowany na wniosek pracownika, który opiekuje się dzieckiem w wieku do 14 roku życia lub członkiem rodziny, wymagającym osobistej opieki pracownika ze względu na stan zdrowia.

Pracodawca w przejściowych trudnościach finansowych może obniżyć pracownikom wymiar czasu pracy z proporcjonalnym obniżeniem wynagrodzenia za pracę – bez konieczności dokonywania wypowiedzenia zmieniającego. Obniżenie wymiaru czasu pracy nie może być stosowane dłużej niż przez 6 miesięcy, zaś wymiar czasu pracy nie może być niższy niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy.

Pracodawca znajdujący się w przejściowych trudnościach może skorzystać z dopłat ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych do wynagrodzeń pracowników podczas przestoju ekonomicznego (niewykonywanie pracy u przedsiębiorcy w przejściowych trudnościach finansowych przez pracownika pozostającego w gotowości do pracy z przyczyn ekonomicznych niedotyczących pracownika) do wysokości 100% zasiłku dla bezrobotnych (575 zł) – rozwiązanie to może stosować łącznie przez okres 6 miesięcy;
W tym okresie pracownicy otrzymują pensję co najmniej na poziomie minimalnego wynagrodzenia.

Pracodawca może także skorzystać z dopłat do wynagrodzeń pracowników podczas obniżenia wymiaru czasu pracy do wysokości 70% zasiłku dla bezrobotnych (402,50 zł), jak również z dofinansowania składek
na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy.

Pracodawca, który utworzy fundusz szkoleniowy może skorzystać z dopłat ze środków Funduszu Pracy
na dofinansowanie kosztów szkolenia lub studiów podyplomowych pracowników (do 80 proc. kosztów) – pod warunkiem, że szkolenie lub studia podyplomowe są uzasadnione jego obecnymi lub przyszłymi potrzebami.
W okresie szkolenia lub studiów podyplomowych uprawnionym pracownikom przysługuje stypendium, finansowane ze środków Funduszu Pracy, do wysokości 100% zasiłku dla bezrobotnych (575 zł).

Szczególną ochroną zostaną objęci pracownicy w okresach pobierania świadczeń związanych z obniżonym wymiarem czasu pracy, a także przestojem ekonomicznym oraz w okresie pobierania stypendium i odbywania szkoleń. Ochrona taka obejmuje również czas przypadający bezpośrednio po pobieraniu takich świadczeń lub stypendium – nie dłużej niż przez łączny okres 6 miesięcy, a polega na zakazie wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika.

Ustawa zmienia przepisy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, pracownicy bowiem nie będą musieli czekać na decyzję sądu w sprawie upadłości pracodawcy, gdyż zaliczka
z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w wysokości nie wyższej niż minimalne wynagrodzenie, będzie wypłacana już po złożeniu do sądu wniosku o ogłoszenie upadłości, a pieniądze będą przekazywane bezpośrednio pracownikom.

Uzyskanie wsparcia – krok po kroku

1. Złożenie wniosku (na formularzy określonym w przepisach) wraz z wymaganymi dokumentami w Biurze Terenowym Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, właściwym ze względu na siedzibę przedsiębiorcy.

2. Przekazanie przez kierownika Biura Terenowego FGŚP wniosku (po sprawdzeniu jego kompletności) do odpowiedniego organu w celu wydania Zaświadczenia potwierdzającego status przedsiębiorcy w przejściowych trudnościach finansowych.

Organ właściwy do wydania Zaświadczenia:

· minister właściwy ds. Skarbu Państwa – w odniesieniu do przedsiębiorstw państwowych i spółek
z udziałem Skarbu Państwa;

· marszałek województwa – w odniesieni udo mikroprzedsiębiorców, małych albo średnich przedsiębiorców;

· minister właściwy ds. gospodarki – w odniesieniu do pozostałych przedsiębiorców.

Organy te badają spełnienie warunków określonych w ustawie jako tzw. „przejściowe trudności finansowe”.

3. Wydanie przez Organ (w przypadku gdy zostały spełnione warunki określone w Ustawie) Zaświadczenia w ciągu 7 dni od otrzymania wniosku.

4. Przekazanie przez organ zaświadczenie wraz z wnioskiem FGŚP, a także kopii Zaświadczenia do Okręgowego Inspektora Pracy.

5. Przekazanie FGŚP kopii zaświadczenia do przedsiębiorcy, a także Starosty właściwego ze względu na siedzibę przedsiębiorcy.

6. W przypadku wsparcia udzielanego ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych po uzyskaniu Zaświadczenia możliwość podpisania umowy określającej warunki wypłaty świadczeń.

7. W przypadku dofinansowania kosztów szkolenia lub studiów podyplomowych pracowników po uzyskaniu Zaświadczenia – złożenie odrębnego wniosku o dofinansowanie do Starosty – Powiatowego Urzędu Pracy właściwego ze względu na siedzibę przedsiębiorcy.

8. Podpisanie umowy – po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku przez Starostę – PUP.

Powyższe informacje mają charakter jedynie ogólny, natomiast informacje szczegółowe zawarte zostały w: